Những phong tục ngày Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021

Phong tục ngày Tết là gì?

Phong tục ngày Tết là những hoạt động đời sống của người Việt trong ngày Tết Nguyên đán được hình thành trong quá trình lịch sử và dần trở nên ổn định thành nề nếp, được đông đảo cộng đồng dân chúng thừa nhận, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Phong tục ngày Tết không mang tính cố định, bắt buộc như nghi thức, nghi lễ, nhưng cũng không tùy tiện như hoạt động sống thường ngày. Những phong tục này trở thành một tập quán xã hội tương đối bền vững và thống nhất.

Những phong tục ngày Tết truyền thống của người Việt

Phong tục ngày Tết
Những phong tục ngày Tết

Có thể nói, Tết Nguyên đán là ngày lễ quan trọng nhất của người dân Việt Nam. Trong dịp này, những phong tục truyền thống có ý nghĩa sâu sắc được hầu hết các gia đình thực hiện nhằm cầu mong một năm mới bình an, thể hiện sự kính trọng, hiếu thảo với ông bà, bố mẹ, tổ tiên… Bên cạnh đó, có những phong tục ngày Tết thể hiện sự lưu giữ những giá trị văn hóa tinh thần tốt đẹp của ông cha từ xa xưa để lại với mục địch giáo dục cho những thế hệ sau luôn hướng về cội nguồn, tổ tiên.

Cùng Rằm tháng Chạp

Rằm tháng Chạp là Rằm cuối cùng trong một năm (Âm lịch) của người Việt. Rằm tháng Chạp có lẽ chỉ quan trọng sau Rằm tháng 8 và Vu Lan. Vì đây là ngày Rằm cuối năm, báo hiệu một cái Tết đang đến nên dần dần cũng trở thành phong tục ngày Tết của nhiều người dân. Các lễ cúng trong ngày này thường được làm thịnh soạn hơn thường lệ.

Cúng Ông Công ông Táo

Sau Rằm tháng Chạp, là đến Tết ông Công ông Táo hay còn gọi là cúng ông Công ông Táo về trời. Đây là nghi lễ từ xa xưa, với ý nghĩa báo cáo công việc, hoạt động 1 năm qua với Ngọc Hoàng. Chính vì thế, các gia đình Việt dọn dẹp nhà cửa, bếp núc, làm cơm, mua cá Chép để tiên ông Công ông Táo.

Những phong tục ngày Tết Nguyên đán
Những phong tục ngày Tết Nguyên đán

Tết chưng hoa gì may mắn | Chơi hoa dịp Tết

Hoa Đào, hoa Mai, cây Quất là 3 loại cây không thể thiếu trong ngày Tết của các gia đình Việt Nam. Ba loại cây này tượng trưng cho sức sống của mùa xuân nên mang ý nghĩa may mắn, sức khỏe dồi dào, hạnh phúc. Những năm trở lại đây, kinh tế xã hội phát triển, nên nhiều loại hoa khác cũng được lựa chọn để chưng trong nhà dịp Tết.

Mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ tổ tiên trong 4 ngày Tết chính (30 tháng Chạp, 1,2,3 tháng Giêng) là phong tục ngày Tết không thể thiếu của người Việt. Nó thể hiện sự kính trọng, hiếu thảo với những người thân đã khuất. Tùy vào truyền thống văn hóa từng khu vực Bắc, Trung, Nam sẽ có những loại quả phù hợp với từng địa phương xuất hiện trên mâm ngũ quả.

Dọn dẹp nhà cửa

Vào ngày cuối năm 30 tháng Chạp, tất cả các gia đình sẽ lau dọn nhà cửa, trang trí theo sắc mày ngày Tết cho tươm tất với ý nghĩa cầu mong một năm mới khởi sắc, cuộc sống mới mẻ, phát triển hơn. Theo kèm phong tục ngày Tết này là việc tắm rau mùi cuối năm, hay xông trầm hương cho nhà cửa thanh thoát.

Tảo mộ cuối năm

Phong tục ngày Tết này thường diễn ra trước bữa cơm Tất niên chiều 30 tháng Chạp. Tảo mộ cuối năm, ngoài là một phong tục phổ biến của người dân Việt khắp mọi miền đất nước, còn là một hoạt động mang tính dòng tộc rõ nét. Đó cũng là thể hiện của tình cảm hướng về với nguồn cội. Người ta ví: “Cây có gốc mới nở cành xanh ngọn, nước có nguồn mới bể rộng sông sâu” là vậy. Ca dao xưa cũng có câu: “Con người có tổ có tông. Như cây có cội, như sông có nguồn”.

Thăm viếng phần mộ tổ tiên cũng là nét đặc trưng của văn hóa cổ truyền, một tục lệ trong “đạo thờ ông bà” của dân tộc ta vốn từ lâu đã trở thành truyền thống.

Cúng Tất niên 30 tháng Chạp

Cùng với mâm ngũ quả trên bàn thờ gia tiên là mâm mỗ Tất niên – 30 tháng Chạp, mang đậm nét văn hóa tinh thần từ xưa. Phong tục ngày Tết này có ý nghĩa mời thần linh, gia tiên ăn bữa cơm cuối năm cùng gia đình, cũng là để chào năm cũ, đón năm mới sắp cận kề.

Phong tục ngày Tết – Đón giao thừa

Giao thừa là thời điểm chuyển giao giữa năm mới và năm cũ, là thời gian đất trời giao hòa. Lễ cúng Giao thừa còn được gọi là lễ trừ tịch diễn ra vào phút cuối cùng của năm với ý nghĩa xóa bỏ hết những điều xấu của năm cũ để đón những điều tốt đẹp của năm mới.

Xông đất đầu năm mới

Xông đất là hoạt động nhờ người “hợp tuổi” với gia chủ đến chúc tụng đúng thời điểm vừa bước sang năm mới. Theo quan niệm của người Việt, người xông đất đầu năm rất quan trọng, đặc biệt là những gia đình kinh doanh, buôn bán lại càng quan trọng.

Chúc Tết và mừng tuổi

Phong tục ngày Tết của người Việt không thể thiếu chúc Tết và mừng tuổi. Đây là hoạt động diễn ra trong suốt những ngày Tết giữa các gia đình, họ hàng, bạn bè. Con cháu sẽ chúc thọ, mừng tuổi ông bà, ngược lại trẻ con sẽ được người lớn lì xì để lấy may, học hành tốt, công việc tiến triển tốt đẹp. Số tiền không quan trọng ít hay nhiều mà quan trọng ở ý nghĩa may mắn đầu năm.

phong tục ngày Tết truyền thống Việt Nam
phong tục ngày Tết truyền thống Việt Nam

Xuất hành và du Xuân đầu năm

Ngày mồng một Tết Nguyên Đán, người Việt thường chọn giờ đẹp, hướng đẹp phù hợp với tuổi để xuất hành với hy vọng gặp may mắn mỗi khi ra khỏi nhà. Bên cạnh đó, là phong tục lễ chùa ngày mùng Một với ý nghĩa cầu cho bản thân, và gia đình có 1 năm bình an, sức khỏe tốt. Nhiều gia đình sẽ chọn một trong các ngày mùng 4 đến Rằm tháng Giêng để du Xuân.

Mùng 1 Tết nên làm gì, ăn gì, kiêng gì?

Đầu năm mùng 1 nên ăn gì, kiêng gì hay làm gì là một trong những câu hỏi phổ biến của người Việt dịp Tết Nguyên đán. Đây là một phong tục ngày Tết mang ý nghĩa tinh thần nhiều hơn văn hóa, với ý nghĩa gặp may mắn trong cả năm.

Ngày vía thần Tài cúng gì?

Ngày vía Thần Tài là ngày người dân chọn ra nhằm mục đích cúng vị Thần Tài để được phù hộ độ trì, đồng hành cùng gia chủ trên con đường thăng tiến, hướng đến thành công như ý. Ngày mùng 10 âm lịch hàng tháng được chọn làm ngày Thần Tài. Những năm gần đây, vào ngày, những gia đình hay cá nhân kinh doanh hay có thói quen mua vàng để mong 1 năm mới làm ăn phát đạt, bên cạnh đó là những mâm cỗ cúng thần Tài thịnh soạn.